Xương khô

0
198
views

Xương khô còn gọi là lục ngọc thụ, quang côn thụ, thanh san hô, san hô xanh, cây giao. Tên khoa học Euphorbia tirucalli L. (E. viminalis Mill., E. rhipsaloides Lem.). Thuộc họ Thầu dầu Euphorbiaceae.

Mô tả cây xương khô

Cây nhỡ có thể cao tới 4-7m, thân có thể có đường kính bằng cổ tay, cành nhiều, mọc so le hay hơi vòng, màu xanh, gầy, cành con cũng gầy nhỏ, chỉ mang rất ít lá. Lá nhỏ, hình mác hẹp, hơi dày, rất chóng rụng, phiến lá dài 12-16mm, rộng 2mm. Thoáng trông, người ta có cảm tưởng là một cây không có lá.

Hoa tập trung ở những chỗ phân nhánh hoặc tận cùng ở đầu cành. Quả nang, hơi có lông, có 3 mảnh vỏ. Hạt hình trái xoan, nhẵn.

Phân bố, thu hái và chế biến

Nguồn gốc ở đảo Mangat (châu Phi). Phát hiện thấy ở Việt Nam từ năm 1970.

Hiện nay được trồng khắp nơi ở Việt Nam làm cảnh và làm hàng rào vì người ta cho rằng ai vô ý để nhựa cây này bắn vào mắt có thể bị mù. Người ta hái cành tươi ngâm rượu chữa đau răng. Mùa hái: quanh năm.

Thành phần hoá học

Kopaczewski (1947, Bull. Soc. Biol. France, 29, 924-926) đã nghiên cứu tính chất lý hoá, thành phần hoá học và độc tính của nhựa cây xương khô.

Nhựa này kích thích rất mạnh các niêm mạc, độc đối với cá và chuột. Nhựa cây này phơi nắng và nhào với nước sẽ cho một thứ guta-perka.

Trong xương khô có tirucallol độ chảy 133-134.5°C, αD(20°)=+4.5 (trong benzen).

Công dụng và liều dùng

Một số người dùng chế thuốc ngậm chữa răng đau như sau: Hái lấy chừng 50 cành xương khô, rửa sạch, ngâm ngay vào trong 100ml cồn 90°. Mỗi lần dùng 1 thìa cà phê
(15ml) cho vào cốc nước, ngậm một chốc, sau đó nhổ đi, ngày ngậm 3-4 lần.

Tại Ấn Độ, Philippin và Malaysia người ta dùng cây này để duốc cá.

Tại Indonesia và Malaysia, người ta dùng nhựa cây này để chữa một số bệnh ngoài da.

Có thể nghiên cứu làm nguồn chế guta-perka để làm áo đi mưa.

Ngoài công dụng làm thuốc, mới đây người ta đang nghiên cứu trồng cây xương khô làm nguyên liệu để khai thác dầu hỏa (xem cây tục tùy tử).

(Tài liệu dẫn: Những cây thuốc và vị thuốc Việt Nam – GSTS Đỗ Tất Lợi)

Chia sẻ

BÌNH LUẬN

Please enter your comment!
Please enter your name here