Ba kích thiên

0
838
views
ba kich thien

Ba kích thiên là gốc của ba kích thiên loại thực vật dây leo thuộc họ thiến thảo (Rubiaceae), sống lâu năm, còn gọi là kê trường phong. Thông thường được trồng nhiều ở tỉnh Quảng Đông, Quảng Tây, Phúc Kiến… Đến nay ba kích thiên tự nhiên còn rất ít vì nhu cầu thu hái nhiều.

Bản kinh có viết: ba kích thiên vị cay, tính ôn. Chủ trị các loại bệnh nặng do phong tà gây nên, trị liệt dương, giúp mạnh gân cốt, an định ngũ tạng, bổ tỳ ích vị, tăng cường chức năng của tạng phủ, thông qua việc điều tiết chức năng của tạng phủ, giúp tinh thần kiên định.

Từ xưa đến nay ba kích thiên được coi là vị thuốc bổ thận tráng dương. Đông y cho rằng, bộ phận sinh dục của nam và nữ là nơi hội tụ của 12 dây thần kinh và gân cốt. Can kinh chủ về gân cốt, mạch khí của can vòng quanh âm khí, nếu như tà khí tụ ở trong đó, thì dẫn đến bệnh liệt dương ở nam giới. Ba kích thiên tính ôn, có thể làm ấm gan, vị cay có tác dụng tán tà, vì thế có tác dụng bổ thận tráng dương rất tốt. Ngoài ra, còn có tác dụng điều trị các chứng bệnh gan, thận hư tổn như thận hư, liệt dương, di tinh, lưng gối đau mỏi, đi tiểu nhiều lần, tiểu dắt. Khi dùng ba kích thiên điều trị chứng liệt dương, thường kết hợp dùng với nhân sâm, nhục thung dung, thỏ ty tử; điều trị tắt ống dẫn tiểu thường dùng kết hợp với ích trí nhân, tan phiêu tiêu.

Trong Bản thảo cương mục có ghi: ba kích thiên có tác dụng “bổ huyết hải”, tức bổ gan, tốt cho mạch. Vì thế có tác dụng điều kinh, trị chứng đau lạnh bụng dưới, khó thụ thai. Để chữa các chứng bệnh này thường dùng kết hợp với nhục quế, ngô thù du. Ngoài ra, ba kích thiên còn được người xưa sử dụng tương đối phổ biến trong việc trừ phong hàn. Ba kích thiên đi vào gan, vị cay có tác dụng tán tà, cho nên có thể trị các bệnh về phong tà. Người xưa cũng thường dùng nó để trị chứng phù nề chân do trúng phong độc, tán phong ở đầu và mặt. Y học lâm sàng hiện nay chủ yếu dùng ba kích thiên để trừ phong thấp, mạnh gân cốt, trị thận hư, loãng xương, phong tê thấp lâu ngày, thường dùng kết hợp với đỗ trọng, ty giải. Theo Y học hiện đại nghiên cứu và chứng minh, các thành phần hữu hiệu chứa trong ba kích thiên có tác dụng hạ huyết áp, lợi tiểu.

Phương thuốc tham khảo

Trị chứng bạch trọc: thỏ ty tử, ba kích thiên, phá cố chỉ, nhung hươu, sơn dược, xích thạch chi, ngũ vị tử, mỗi loại 31g. Các vị thuốc trên nghiền nhỏ, trộn với rượu nặn thành viên, uống với nước muối dưa chua lúc đói.

Trị thận hư, đau thắt lưng: ba kích thiên, ngũ gia bì, đương quy, ngưu vĩ, mỗi loại 10g. Các vị thuốc trên sắc lấy nước uống.

Trị thận hư, tiểu són, tiểu tiện nhiều lần: ba kích thiên, tang phiêu tiêu, thỏ ty tử, mỗi loại 10g. Sắc với nước hoặc nghiền bột nuốt.

BÌNH LUẬN

Please enter your comment!
Please enter your name here