Bạch chỉ

0
648
views

Bạch chỉ là phần rễ sao khô của cây bạch chỉ, thuộc họ thực vật hoa tán, có chứa tinh dầu dễ bay hơi, dẫn chất coumarin và hợp chất diễn sinh như: Byak-angelicin, imperatorin. Thánh 2-8 là thời gian thu hoạch bạch chỉ tốt nhất, phơi khô để dễ bảo quản.

Bạch chỉ vị cay, tính ôn. Chủ trị các bệnh phụ khoa như, ra khí hư trắng đỏ ở phụ nữ, ra máu âm đạo không trong kỳ kinh, tắc kinh và âm đạo sưng đau…, có thể trị chứng đau đầu, chảy nước mắt do hàn nhiệt, phong tà xâm nhập vào cơ thể gây ra. Ngoài ra, còn thúc đẩy phát triển cơ bắp, giúp da dẻ sáng mịn, có thể dùng làm mỹ phẩm để trang điểm.

Đông y cho rằng, bạch chỉ tính khô nóng, trong thì thông táo thấp, ngoài thì tán phong tà mà có lợi cho cửu khiếu, có tác dụng tán phong giải biểu, thông cửu khiếu, giảm đau. Trị táo thấp, tiêu sưng, trừ mụn nhọt. Có thể dùng để điều trị các bệnh như phong hàn ngoại cảm, đau đầu, tắc mũi, đau răng, phong tê thấp và lở loét mụn nhọt có độc, ra khí hư ở phụ nữ. Còn thích hợp dùng điều trị vết thương do rắn độc cắn, da dẻ ẩm ướt, ngứa ngáy, đau khoang dạ dày, thần kinh trên mặt bị tê liệt, lang ben… Trong đó, hiệu quả tốt nhất là giảm đau, trị đau đầu. Theo truyền thuyết, thời xưa có một người bị bệnh đau đầu kinh niên, đã chữa trị qua nhiều thầy thuốc nổi tiếng, nhưng vẫn không có kết quả. Sau đó người này nghe nói có bài thuốc chữa đau đầu dùng bạch chỉ, quả nhiên uống hết thuốc bệnh cũng khỏi. Có thể thấy, bạch chỉ có tác dụng giảm đau, loại bỏ phong tà hiệu quả. Bạch chỉ tính táo liệt, có lợi cho việc trừ tà thấp, giúp táo thấp, chỉ đới, cho nên có thể dùng để trị chứng khí hư trắng đỏ ở phụ nữ như trong sách Bản kinh đã viết. Bạch chỉ còn có tác dụng khử phong tán hàn. Vì thế cũng có thể trị được các chứng do phong tà gây nên như “hàn nhiệt, đau đầu”.

Y dược học hiện đại đã phân tích và chứng minh rằng, bạch chỉ có tác dụng khống chế tốt các loại bệnh do trực khuẩn và chân khuẩn gây ra. Thành phần byak-angelicin trong bạch chỉ có tác dụng dãn nở động mạch vành. Tuy nhiên,  một số nguyên tố có trong bạch chỉ gây hưng phấn đối với trung khu thần kinh,  dùng nhiều có thể khiến cho chân tay cứng, đôi khi xuất hiện hiện tượng co giật, thậm chí có thể dẫn đến toàn thân bị tê liệt. Do đó, khi dùng bạch chỉ nhất định phải khống chế về liều lượng để tránh những hệ quả không đáng có. Ngoài ra, trong sách Bản kinh có nói tới tác dụng làm đẹp da, có thể dùng làm mỹ phẩm của bạch chỉ. Nhưng hiện nay mới chỉ dùng nó để làm thuốc trị các bệnh về da, tác dụng dùng làm mỹ phẩm vẫn chưa phổ biến, cần phải tiếp tục nghiên cứu.

Phương thuốc tham khảo

Trị bệnh thương hàn, phong tà: lấy 31g bạch chỉ, 15.6g cam thảo tươi, gừng tươi 3 miếng, hành trắng 10g, 1 quả táo, chao 50 miếng. Các loại thuốc trên sắc với 480ml nước, uống nước đặc cho ra mồ hôi, nếu không ra mồ hôi thì phải uống tiếp.

Trị ra gió chảy nước mắt: lấy 31g bạch chỉ, 3g hoa kinh giới. Các vị thuốc trên nghiền nhỏ, mỗi lần dùng 6g với trà.

Trị thiên đầu thống: lấy bạch chỉ (sao) 7.8g, xuyên khung (sao), cam thảo (sao), ô đầu (nửa còn tươi, nửa đã sao), mỗi loại 31g. Các vị thuốc trên nghiền nhỏ, mỗi lần dùng 3g với trà bạc hà.

Trị hoa mắt, chóng mặt: lấy bạch chỉ rửa sạch, phơi khô, nghiền nhỏ, thêm mật ong vào nặn thành viên bằng viên đạn, mỗi lần uống 1 viên, uống cùng với trà hoặc nước kinh giới.

Trị đau răng do phong nhiệt: lấy 3g bạch chỉ, 1.5g đan sa. Các vị thuốc trên nghiền nhỏ, cho thêm mật vào nặn thành viên bằng hạt súng. Thường dùng để chà xát vào răng, hiệu quả rất rõ. Còn có cách khác: lấy bạch chỉ, ngô thù du, mỗi loại một phần, ngâm nước để súc miệng, rồi nhổ ra.

Trị các loại bệnh về mắt: lấy bạch chỉ, hùng hoàng nghiền nhỏ, cho thêm mật đun lên rồi nặn thành viên tròn nhỏ như hạt nhãn, lấy đan sa bọc bên ngoài, dùng một viên với trà sau khi ăn cơm.

Trị bệnh răng miệng hôi: lấy 21g bạch chỉ nghiền nhỏ, sau khi ăn cơm dùng 3g với nước.

BÌNH LUẬN

Please enter your comment!
Please enter your name here