Cát căn

0
237
views
cat can

Cát căn còn gọi là cam cát, phấn cát, chỉ phần củ của cây sắn dây thuộc họ đậu. Mùa xuân cát căn nảy mầm, mọc ra các dây leo, có thể dài tới 10m, tháng 7 nở hoa màu tím nhạt, quả dẹt, màu vàng nhạt, thắt lại giữa các hạt.

Cát căn vị ngọt, tính bình. Chủ trị tiêu khát, sốt cao, nôn mửa và chứng bệnh tê nhân, có thể dưỡng vị, sinh tân, tiêu khát. Nó cũng có công dụng giải độc có hiệu quả đối với các loại bệnh trúng độc.

Cát căn quy về tỳ kinh và vị kinh, có tác dụng giải độc sinh tân, bổ tỳ khí, cầm tiêu chảy, phát biểu giải cơ (dùng phương pháp ra mồ hôi để giải tà khí trên da), trị bệnh sởi, có thể chữa các chứng bệnh như: đau đầu, sốt, bệnh sởi thời kỳ đầu, phát ban, thanh nhiệt, trừ phiền, chỉ khát, thấp nhiệt tả lị, đau bụng đi ngoài. Trong Bản kinh có viết: cát căn có thể giải độc, nhưng trong lâm sàng, cát căn chỉ có thể giải độc rượu và chứng độc do sởi. Cát căn được coi như một vị thuốc có công hiệu giải độc tốt, khi giã nát cát căn lấy nước uống, đối với những người say rượu, người trong lòng có điều phiền muộn công hiệu khá rõ. Nó cũng có công hiệu làm giảm tác dụng phụ khi uống thuốc quá liều. Cát căn còn được dùng để chữa thoái hóa khớp và thoái hóa đốt sống cổ.

Cát căn tính dương, cho nên nó có công hiệu thanh nhiệt mát máu. Đối với các triệu chứng như nóng trong, nôn ra máu, chảy máu cam không cầm, tâm trí phiền muộn đều có thể uống cát căn để chữa trị. Dược lý hiện đại nghiên cứu và chứng minh, cát căn làm tăng lưu lượng máu tuần hoàn lên não và mạch vành, có thể giảm bớt tình trạng thiếu máu ở tim, có công dụng chữa chứng co thắt ruột. Khi dùng làm thuốc ngâm có công dụng giải nhiệt rõ rệt và còn có thể tăng cường khả năng hoạt động của tử cung. Trong lâm sàng, cát căn được ứng dụng rộng rãi có thể chữa trị các bệnh như: cao huyết áp, bệnh tim, tắc mạch máu não, bệnh tiêu khát, đau nửa đầu, tai điếc không do bẩm sinh. Những công hiệu của cát căn phụ thuộc vào các phương pháp bào chế khác nhau. Cát căn tươi có thể giải biểu, thanh nhiệt, trừ mẩn ngứa; cát căn ninh như lại có thể trị tiêu chảy. Ngoài ra, hạt cát căn có thể chữa kiết lỵ kéo dài.

Phương thuốc tham khảo

Trị phiền muộn, táo nhiệt, miệng khát: bột cát căn 125g trộn với bột ngô ngâm trong nước 1 đêm, đun chín, uống với nước cơm.

Trị nhiệt nóng trong tim, nôn ra máu: cát căn tươi giã lấy 500ml nước, uống hết 1 lần.

Trị say rượu: uống 2l nước cát căn tươi sẽ giải được rượu.

Trị rôm sảy thời kỳ đầu: lấy dây cát căn đốt thành tro, trộn với nước bôi lên vùng da bị rôm sảy.

Trị chảy máu cam không cầm: cát căn tươi giã lấy nước, mỗi lần uống 1 ly nhỏ, uống ngày 3 lần.

Trị chấn thương do kim loại, trúng phong: cát căn tươi 125g, cho 3l nước vào sắc còn 1l, bỏ bã, chia uống nhiều lần.

Trị trúng độc, ngộ độc thuốc, nôn mửa tiêu chảy: cát căn đun lấy nước, uống hằng ngày.

Trị thương hàn đau đầu, nóng trong, mạch đập nhanh: cát căn 125g, cho vào 2l nước, thi 16g, đun còn 0.5l. Uống với nước gừng hiệu quả sẽ tốt hơn.

BÌNH LUẬN

Please enter your comment!
Please enter your name here