Cẩu kỷ

0
392
views
cau ky tu

Cẩu kỷ còn có tên gọi là khổ kỷ, thiên linh, địa cốt, dương nhủ, tiên nhân trượng, tây vương mẫu trượng. Quả chín mộng thì có hình như tổ trứng, khi chín có màu đỏ tươi, có các nếp nhăn không theo quy tắc. Lấy hạt to, hạt dày, màu đỏ tươi là loại tốt.

Bản kinh có viết: cẩu kỷ vị đắng, tính hàn. Có khả năng tiêu trừ nhân tố gây các bệnh trong ngũ tạng, điều trị bệnh tiêu khát do tà nhiệt tích tụ bên trong gây nên. Cẩu kỷ còn có thể trị bệnh phong thấp gây đau nhức toàn thân. Dùng lâu dài giúp tăng cường gân cốt, tứ chi nhanh nhạy, làm chậm quá trình lão hóa.

Thời xưa, tương truyền có một lão ông được đại tiên Xích Cước truyền lại cho một phương thuốc tiên. Sau khi ông lão dùng thuốc, không những sống lâu trăm tuổi, mà tóc đang trắng bỗng chuyển thành đen, răng rụng rồi mọc lại, đi mà như bay, thậm chí còn khỏe mạnh tráng kiện như thanh niên. Phương thuốc tiên của ông ấy là: mùa xuân thì hái rau cẩu kỷ, mùa hạ thì hái hoa cẩu kỷ, mùa thu thì hái quả cẩu kỷ, mùa đông thì hái gốc cẩu kỷ, phơi khô “phơi ở nơi râm mát” ngâm với rượu. Sau đó đem phơi nắng cho khô, rồi chế với mật ong nặn thành các viên để uống hằng ngày. Có thể thấy toàn bộ cây cẩu kỷ đều là “ngọc quý”, là thảo dược dinh dưỡng có giá trị mà các nhà dưỡng sinh xưa nay đều tôn sùng.

Bản kinh có ghi chép về cẩu kỷ: tính vị công hiệu thì xem ở trên, ở đây chỉ nói đến rễ của cẩu kỷ, còn gọi là “địa cốt bì”. Địa cốt bì vị ngọt, tính hàn, có tác dụng thanh nhiệt làm mát máu. Trong lâm sàng hiện đại đã chứng minh, cẩu kỷ có thể hạ huyết áp, đường huyết và trị các bệnh về nhiệt hiệu quả. Dùng địa cốt bì hứng nước sương rồi sắc lấy nước thuốc, có tác dụng đẩy lùi bệnh hư nhiệt, hạ nhiệt, cũng có tác dụng phòng trừ bệnh tiêu khát, cao huyết áp, là dược liệu rất tốt với những người trung niên và cao tuổi. Trong thư tịch của Đạo giáo có ghi chép: Sống trên nghìn năm thì có cẩu kỷ, rễ của nó khi khô giống như hình con chó, bèn đặt tên nó là “tây vương mẫu trượng”, vô cùng quý giá. Ngoài ra, rễ của nó còn là nguyên liệu của nghệ thuật điêu khắc.

Cẩu kỷ tử còn là một vị thuốc bổ nổi tiếng. Từ xưa tới nay, con người muốn kéo dài tuổi thọ đều dùng cẩu kỷ tử. Danh y thời Tấn là Cát Hồng, Đào Hoằng Cảnh và dược vương Tôn Tư Mạo thời Đường thường uống rượu chế từ cẩu kỷ tử mà trường thọ khiến người đời ngưỡng mộ. Đến thời Đường, tể tướng Phòng Huyền Linh và Đỗ Như Hối vì chính sự mà lao tâm, dẫn đến chứng suy nhược, liền ăn canh “cẩu kỷ ngân nhĩ”, không lâu sau thì tính lực được kiện toàn, thân thể trở nên cường tráng. Trong truyền thuyết nói tới một ông lão gặp vận may khi được đại tiên Xích Cước truyền lại phương thuốc quý. Vì dùng cẩu kỷ khiến cho chức năng sinh lý của ông lão được tăng cường và khôi phục, khỏe mạnh như thanh niên. Có thể thấy, cẩu kỷ còn có tác dụng tăng cường chức năng sinh lý hiệu nghiệm. Ngoài ra, thảo dược này còn có tác dụng làm sáng mắt, thực chất chính là giúp “tráng tinh ích thần”, khiến cho tinh lực tràn trề, tinh thần sung mãn. Đối với các bệnh, như: suy giảm thị lực, hoa mắt, đau mắt, mắt có cườm nước do suy gan dẫn đến mà dùng cẩu kỷ tử trị liệu thì có hiệu quả rất tốt. Cẩu kỷ còn có tác dụng trong việc điều trị bệnh gan nhiễm mỡ, viêm chân răng, làm cho răng nhanh mọc, thay răng và giúp xương cốt chắc khỏe trong độ tuổi dậy thì. Chính vì vậy, cẩu kỷ tử rất thích hợp dùng cho trẻ nhỏ. Ngoài ra, lá non của cẩu kỷ còn có công hiệu làm sáng mắt, có khả năng tiêu nhiệt độc, thích hợp trong điều trị các bệnh viêm mạn tính và cấp tính của ngũ quan.

Phương thuốc tham khảo

Trị thận hư tổn, mờ mắt, suy giảm thị lực: tứ thần hoàn: Lấy cẩu kỷ tử 500g, trộn đều với rượu, chia thành 4 phần: 1 phần sao lẫn với 31g thục tiêu, 1 phần sao cùng với tiểu hồi hương 31g, 1 phần trộn với 31g vừng sao lên, 1 phần trộn với 31g xuyên luyện nhục sao lên. Sau khi sao nhặt riêng cẩu kỷ, cho thêm thục địa hoàng, bạch truật, bạch phục linh, mỗi loại 31g, cùng tán nhỏ, thêm mật ong nặn thành viên, mỗi ngày dùng một lượng thích hợp.

Trị chứng kết hạch (bao gồm cả chứng hư lao, phiền nhiệt và khó chịu sau khi ốm nặng): địa tiên tán: địa cốt bì 62g, phòng phong 31g, cam thảo nướng 15.6g. Các vị thuốc trên trộn đều, mỗi lần lấy 15g, thêm 5 miếng gừng tươi pha với nước sôi để uống.

Trị đau lưng do thận hư: rễ cẩu kỷ, đỗ trọng, tỳ giải, mỗi loại 500g. Các loại thuốc trên ngâm với 30l rượu loại ngon, đậy kín rồi bỏ vào nồi đun khoảng 1 ngày, dùng uống thường xuyên.

Trị tiểu tiện ra máu: lấy rễ cẩu kỷ tươi rửa sạch, giã nát lấy nước cốt. Nếu ít nước thì cho thêm nước vào đun lên. Mỗi ngày dùng 240ml, khi uống cho thêm vài giọt rượu, uống ấm trước khi ăn.

Trị sâu răng: lấy loại vỏ trắng của rễ cẩu kỷ nấu lên, ngậm trong miệng.

Trị lở loét và sinh mụn ở cơ quan sinh dục nữ: dùng rễ cẩu kỷ nấu với nước rồi rửa chỗ bị lở loét.

Trị bệnh quáng gà, sưng đau: lấy rễ cẩu kỷ và hoa hồng tán nhỏ bôi lên vùng bị bệnh.

Trị ngũ lao thất thường, suy giảm chức năng sinh lý: lấy lá cẩu kỷ 250g, thái nhỏ, thêm gạo tẻ, nước chao, tất cả nấu thành cháo. Ăn hằng ngày sẽ thấy hiệu quả thần kỷ.

BÌNH LUẬN

Please enter your comment!
Please enter your name here