Củ sen

0
310
views
cu sen

Củ sen còn có tên gọi là liên ngẫu, rễ của nó gọi là ngẫu, chất đặc của nó gọi là liên, lá của nó gọi là hà. Sau tiết Thanh minh, thân bắt đầu mọc lá, đến tháng 6-7 thì hoa bắt đầu nở. Hoa có màu hồng, trắng và màu hồng phấn, củ sen thu hoạch vào tháng 6-7 khi còn non, ăn sống rất giòn và ngon.

Bản kinh có viết: củ sen vị ngọt, tính bình, không có độc. Trong Bản thảo cương mục có ghi lại rằng, củ sen ngâm với muối rồi ăn sẽ không bị tổn thương ở miệng. Khi cùng với gạo nếp chiên bằng dầu thì nó không nát, khi nấu tráng dùng nồi bằng sắt. Củ sen của hoa sen trắng to và có lỗ dẹt, ăn sống có vị ngọt, nấu chín thì mất nhiều tác dụng. Củ sen của hoa sen hồng ăn sống có vị chát, nhưng khi nấu chín thì rất ngon, 4 mùa đều có thể ăn.

Ngó sen dùng làm món ăn có thể giải nhiệt, tiêu khát, làm tan máu bầm, phát triển cơ bắp. Dùng thời gian dài giúp cho tâm tình thư thái, giảm bớt tính nóng giận, trị chứng tiêu chảy, giải rượu, kích thích tiêu hóa, giải cơn khát sau khi khỏi bệnh. Củ sen giã lấy nước uống giúp giải tỏa những phiền muộn trong lòng, kích thích ăn ngon miệng, trị chứng tiêu chảy, loại bỏ chứng ứ huyết sau khi sinh. Củ sen giã nhỏ rồi bôi lên vết thương do kim loại gây ra hoặc bị gãy xương, có tác dụng giảm đau hiệu quả. Củ sen hấp lên ăn giúp bồi bổ ngũ tạng, tốt cho hạ tiêu, kích thích ăn ngon miệng. Khi dùng kết hợp với mật ong, có tác dụng tiêu diệt ký sinh trùng, đồng thời có thể nhịn được đói. Nước ép củ sen có tác dụng giải độc do ăn cua ghẹ. Củ sen giã nhỏ thành bột giúp cơ thể nhẹ nhõm, kéo dài tuổi thọ.

Đốt củ sen (chỗ 2 đoạn củ sen nối với nhau, màu đen có thể làm dược liệu quý với nhiều công dụng), vị chát, tính bình, không có độc. Đốt củ sen giã rồi uống nước ép có thể trị được chứng nôn ra máu, chảy máu cam, làm tan cục máu đông, giải độc tố. Củ sen cùng với địa hoàng nghiền lấy nước cốt uống cùng với rượu ấm, còn trị được chứng ho ra máu, có tác dụng cầm máu, trị băng huyết, nôn ra máu, đi ngoài ra máu…

Truyền thuyết ngày xưa kể lại rằng, có một chàng trai bị bệnh tiểu tiện ra máu, đau buốt đến nỗi không thể chịu được. Thầy thuốc đã kê cho anh ta một phương thuốc như sau: dùng củ sen ép lấy nước rồi đánh cho đến khi ra màu xám, mỗi lần uống 2 tiền, mỗi ngày uống 3 lần. Uống một thời gian không lâu sau đã cầm được máu, triệu chứng đau dứt hẳn. Trong tác phẩm Dưỡng kha mạn bút có ghi lại rằng: Tống Cao Tông bị mắc bệnh kiết lỵ, rất nhiều thầy thuốc đến chữa nhưng đều không có hiệu quả. Cao Tông tình cờ phát hiện ra một hiệu thuốc nhỏ. Ông liền cho gọi vị thầy thuốc ở hiệu thuốc đó đến chữa bệnh cho mình. Vị thầy thuốc này sau khi hỏi thăm bệnh tình, chẩn đoán rằng chứng bệnh do ăn cua gây nên, sau đó ông lấy đốt củ sen tươi đập giập lấy nước, rồi cho uống với rượu nóng, điều trị vài lần là khỏi. Cao Tông rất vui mừng, liền tặng cho vị thầy thuốc này cái cối bằng vàng đễ giã thuốc. Về sau người ta gọi ông là “người trông coi nghiêm ngặt cối chày vàng của nhà vua”. Có thể thấy, củ sen có tác dụng trị bệnh kiết lỵ và còn có tác dụng giải độc do ăn cua hiệu quả.

Phương thuốc tham khảo

Trị thổ tả: uống nước ép từ củ sen sống.

Trị chứng thượng tiêu có đờm nhiệt: lấy nước ép củ sen và nước ép lê, mỗi loại 120ml, hòa đều cùng nhau rồi uống.

Trị chứng tiểu tiện, bệnh lậu: nước ép củ sen sống, nước ép sinh địa hoàng, nước nho ép, các phần bằng nhau. Mỗi lần uống lấy 120ml thêm chút mật ong, uống lúc còn ấm.

Cầm máu do bị thương: lấy củ sen khô nghiền nhỏ, mỗi lần dùng rượu uống 1 thìa, ngày uống 2 lần.

Trị chứng nứt nẻ chân: lấy củ sen đã luộc chín, giã nát, bôi lên vết nứt.

Trị chảy máu cam: lấy đốt củ sen giã nát lọc lấy nước uống.

Trị chứng đột nhiên khạc ra máu: đốt củ sen, đài sen, mỗi loại 7 cái, giã nát, thêm chút mật ong và 240ml nước đun lấy 8 phần, lọc bỏ bã rồi uống khi còn nóng.

Trị chứng đại tiện ra máu: lấy đốt củ sen đã phơi khô, nghiền nhỏ, mỗi lần lấy 6g, cho nhân sâm và mật ong vào nấu thành canh. Mỗi ngày uống 2 lần.

Trị chứng di tinh, bạch trọc: Kim tỏa ngọc quan hoàn: đốt củ sen, nhụy hoa sen, hạt sen, hạt súng, sơn dược, bạch phục linh, bạch phục thần, mỗi loại 62g, các vị thuốc trên nghiền nhỏ. Lấy 1kg kim anh tử giã nhỏ, thêm 10l nước, sắc còn 8l, lọc bỏ bã rồi tiếp tục đun thành chất keo. Lấy chất keo đó trộn với thuốc đã nghiền nhỏ ở trên, nặn thành viên bằng hạt ngô. Mỗi lần uống 70 viên với nước cơm.

BÌNH LUẬN

Please enter your comment!
Please enter your name here