Độc hoạt

0
433
views
doc hoat

Độc hoạt là gốc khô của cây đương quy lông, là loại thực vật thân cỏ sống lâu năm thuộc họ hoa tán, còn gọi là xuyên độc hoạt, khương hoạt, hương thanh.

Bản kinh có viết: độc hoạt vị đắng, tính bình. Chủ trị các bệnh do phong hàn tà xâm nhập vào cơ thể gây ra, có thể giảm đau nhanh chống ở vết thương do kim loại, ngăn chặn hiện tượng tắc nghẽn khí huyết, các vết thương nặng. Ngoài ra, độc hoạt còn có tác dụng trị chứng khí bôn đồn, động kinh, co giật; còn có thể trị bệnh đau thắc bụng dưới ở phụ nữ, tiểu tiện ra dịch nhầy màu trắng. Dùng lâu dài có thể làm cho cơ thể nhanh nhẹn, hoạt bát, kéo dài tuổi thọ.

Đông y cho rằng, độc hoạt có mùi rất thơm, thích hợp dùng để trừ tà khí do phong hàn, có tác dụng thông mạch, làm cho các khớp xương linh hoạt, giảm đau. Nếu là bệnh do phong hàn xâm nhập vào thận và bệnh động kinh, co giật do phong tà tạo thành, độc hoạt cũng có thể trị được. Trong ứng dụng lâm sàng, độc hoạt có thể dùng trị các bệnh, như: phong, hàn thấp, tê chân, đau nhứt lưng, đau đầu gối nghiêm trọng, giảm đau đầu do trúng phong và các bệnh như phát sốt, sợ lạnh, không ra mồ hôi, đau đầu, đau người do tà thấp phong hàn ngoại cảm gây ra.

Bản kinh còn cho rằng, 2 loại dược phẩm độc hoạt và khương hoạt là tên gọi khác của độc hoạt. Trong Bản thảo cương mục lại cho rằng, độc hoạt và khương khoạt là 2 tên của một loại cây nhưng cùng họ, cây mọc ở Tây Khương thì gọi là khương hoạt, mọc ở vùng khác lại gọi là độc hoạt. Về mặt tác dụng, khương hoạt có vị cay tính ôn, tính phát tán rất mạnh, có tác dụng ngăn chặn các chất độc hàn tà lan khắp cơ thể. Do vậy, khương hoạt thiên về chưa các bệnh như đau đầu, đau nhứt toàn thân do phong hàn và bệnh phong thấp ở các bộ phận bên trên của cơ thể người. Trong khi đó, khả năng giảm đau, xoa dịu của độc hoạt thiên về trị phong tà khí tiềm ẩn trong cơ thể, còn có thể trị phong thấp. Vì vậy, thường dùng trong trị bệnh phong thấp ở các bộ phận bên dưới của cơ thể như thắt lưng, đầu gối, gân cốt, còn có thể trị bệnh đau đầu do trúng phong.

Phương thuốc tham khảo

Trị các bệnh sau khi sinh, trúng phong, co rút cơ tứ chi, cấm khẩu và đau bụng sau sinh: lấy 62g khương hoạt cùng rượu và uống.

Trị bệnh phù thũng ở phụ nữ mang thai: cho khương hoạt và hạt cải vào sao thơm, chỉ lấy khương hoạt nghiền nhỏ. Mỗi lần hòa 6g với rượu ấm. Ngày thứ nhất uống 1 lần, ngày thứ hai uống 2 lần, ngày thứ ba uống 3 lần.

Chữa đau khớp: độc hoạt, khương hoạt, tùng tiết, mỗi loại một ít, đun với rượu. Mỗi ngày dùng 120ml, uống khi đói.

Chữa đau răng sưng lợi do trúng phong: đun độc hoạt với rượu rồi ngậm. Hoặc lấy độc hoạt và địa hoàng, mỗi loại 93g, nghiền nhỏ, mỗi lần lấy 9g, hòa với 240ml nước sắc lên uống, uống cả cặn, trước khi ngủ lại uống 1 lần nữa.

Trị chứng cấm khẩu do tắc nghẽn cổ họng: lấy 93g khương hoạt, 62g hạt ngưu bàng sắc lấy nước thuốc và cho thêm một ít phèn trắng rồi uống.

Trị sụp mí mắt, đại tiện ra máu, cơn đau quặn thắt: khương hoạt sắc lấy nước uống. Sau khi uống một và thang thuốc, bệnh sẽ khỏi.

BÌNH LUẬN

Please enter your comment!
Please enter your name here