Hạt bo bo

0
815
views
y di nhan

Bo bo là hạt của cây bo bo, có hình dạng giống hạt trân châu. Vì vậy, còn có nhiều tên gọi khác có chữ “châu” như: bồ đề châu, giao niệm châu, thảo châu nhi. Hạt bo bo vừa là dược phẩm, cũng là thực phẩm, vì nó có màu trắng trong, một số giống hạt gạo, cho nên còn có tên gọi là dĩ mễ, lục cốc mễ, trân châu mễ.

Bản kinh có viết: hạt bo bo vị ngọt, tính hàn. Chủ trị các chứng bệnh viêm đa khớp do phong thấp như co rút gân cơ, không thể co duỗi; có khả năng đi vào tam tiêu, dẫn thấp khí hành xuống dưới. Dùng trong thời gian dài có tác dụng bồi bổ nguyên khí, khiến cho thân thể nhanh nhẹn, khỏe mạnh. Ngoài ra, rễ bo bo còn dùng để tiêu diệt ký sinh trùng trong cơ thể.

Bo bo có vị ngọt, thuộc Thổ, cho nên thích hợp dùng để kiện tỳ, lợi tiểu, hóa thấp, trị chứng tê bì tay chân. Tác dụng trị tê bì chủ yếu biểu hiện ở chỗ có thể làm giãn gân cốt, bôi trơn các khớp xương, giảm đau nhức do phong thấp. Tác dụng hóa thấp cũng được người xưa đặc biệt coi trọng. Người xưa cho rằng: khí thấp tà xâm nhập vào cơ thể sinh ra chứng tê bì, lâu ngày sinh nhiệt, sau đó nhiệt lại sinh ra các ký sinh trùng, trong khi đó bo bo lại có tác dụng trừ tê liệt, sát trùng. Bo bo vị ngọt, dùng lâu dài có thể kiện tỳ, ích vị, hơn nữa còn có tác dụng hóa thấp, vì vậy thích hợp để trị chứng tỳ hư, tiêu chảy. Khi sao chín hạt bo bo, dùng kết hợp với bạch truật, thự dự, phục linh, đậu cô ve, hạt súng có tác dụng kiện tỳ, trừ thấp nhiệt hiệu quả. Khi tỳ hư thấp khí vượng, dùng lẫn hạt bo bo sống và chín có hiệu quả trị liệu tốt hơn. Các danh y thời xưa đã nghiên cứu và phát hiện ra: dùng hạt bo bo nấu cháo còn có tác dụng trị bệnh tiêu khát rất tốt; hạt bo bo sống còn có tác dụng thanh nhiệt, đào thải mủ.

Đông y cho rằng: hạt bo bo thuộc hành Thổ, cho nên có tác dụng bổ tỳ, phế, có thể trị liệu các chứng bệnh về phổi suy kiệt. Nếu như các bệnh về phổi không quá nghiêm trọng có thể dùng kết hợp hạt bo bo sống, hạt bí đao, đào nhân, lư căn để trị liệu. Nếu bệnh đã phát triển nghiêm trọng như ho ra máu, nôn ra mủ có thể dùng kết hợp bo bo sống với bào phục hoa, bạch cập để trị liệu. Hạt bo bo sống còn có thể chữa viêm ruột thừa. Dùng kết hợp hạt bo bo sống với ngân hoa, huyền sâm, đương quy, địa hoàng tươi, thục địa tươi, cam thảo, hoàng cầm, đại hoàng tươi, đan bì có tác dụng điều trị bệnh viêm ruột thừa cấp; kết hợp với biển súc, phụ tử thích hợp để tiêu mủ do viêm ruột thừa, viêm ruột hoặc đã hình thành mụn có mủ. Ngoài ra, hạt bo bo còn có tác dụng lợi tiểu. Hạt bo bo kết hợp sử dụng với xa tiền tử, phục linh, trư linh, trạch tả có thể chữa bệnh phù thũng và bí tiểu. Theo nghiên cứu của Y học hiện đại cho thấy, chất e-te trong nhân của hạt bo bo có tác dụng sát trùng vết thương và chống lại tế bào gây ung thư. Ngoài ra, hạt bo bo còn có tác dụng làm đẹp, trị mụn cơm, thường xuyên sử dụng còn có thể giúp da mềm mại, căng mịn; phụ nữ có thai cũng có thể dùng. Ngoài ra, hạt bo bo chứa nhiều chất dinh dưỡng phong phú như: protein, tinh bột, chất béo, đường, vitamin nhóm B, được mệnh danh là “vua của các loài thực vật thân lúa trên thế giới”.

Phương thuốc tham khảo

Trị đau nhức do phong thấp: ma hoàng 93g, hạnh nhân 20 hột, cam thảo, hạt bo bo, mỗi loại 31g. Các vị thuốc trên đun với 4l nước đến khi còn 2l, chia thành 2 lần uống.

Trị phù thũng, hen suyễn cấp: lấy 93g úc lý nhân giã nát, lọc lấy nước cốt, nấu cùng với bo bo, ngày ăn 2 lần.

Trị thấp nhiệt tích tụ ở hạ tiêu, nước tiểu đục: có thể dùng cả hạt, lá, gốc bo bo đều được, cho nước vào sắc, uống nóng (mùa hè uống lạnh), uống đến khi khỏi bệnh.

Trị chứng uống nhiều nước do tiêu khát: hạt bo bo nấu cháo.

Trị phổi suy kiệt, ho ra máu và mủ: lấy 312g hạt bo bo, nghiền vỡ, sắc cùng 3l nước đến khi còn 1l và uống cùng một ít rượu.

Trị mụn nhọt, mề đay: nuốt 1 hạt bo bo.

Trị sâu răng: hạt bo bo, bào phục hoa mỗi thứ một lượng vừa phải, nghiền nhỏ và ăn.

Trị bệnh sa ở trẻ: hạt bo bo dùng đất vàng sao qua, cho nước vào đun thành cao rồi uống.

BÌNH LUẬN

Please enter your comment!
Please enter your name here