Hoàng kỳ

0
196
views
hoang ky

Hoàng kỳ còn gọi là hoàng bô. Loài này chủ yếu trồng ở khu vực Nội Mông Cổ, Sơn Tây và Hắc Long Giang; hiện nay được trồng ở rất nhiều nơi. Thời kỳ ra quả của Hoàng Kỳ vào tháng 7-9, thường thu hoạch vào mùa xuân và mùa thu, sau đó giũ bỏ bùn đất, rễ nhỏ và gốc. Sau khi phơi khô khoảng 60-70% thì bó lại rồi phơi đến khi khô hẳn.

Bản kinh có viết: hoàng kỳ có vị ngọt, tính ôn. Có thể điều trị những bệnh ngoài da hoặc các bệnh viêm cấp tính, có mủ trong nội tạng; trị những vết loét lâu ngày không khỏi. Có tác dụng tiêu mủ, làm dứt cơn đau, trị bệnh hủi, cải thiện chứng suy nhược cơ thể và những chứng bệnh thường gặp ở trẻ nhỏ.

Người xưa cho rằng, hoàng kỳ có tác dụng:

  1. Trị liệu các triệu chứng suy nhược cơ thể.
  2. Bổ nguyên khí, tăng cường các chức năng của tạng phủ.
  3. Bổ tỳ, vị.
  4. Có tác dụng giải độc.
  5. Trị lở loét, giảm đau, hoạt huyết, là phương thuốc hữu hiệu để điều trị mụn nhọt, lở loét.

Trong sách Y học cho rằng, hoàng kỳ còn được gọi là hoàng bô. Bô trong từ “bô lão”, có nghĩa là người già, tức coi hoàng kỳ là vị thuốc bổ khí cho những người trung niên và người cao tuổi, đồng thời cũng nói lên rằng, nó là vị thuốc bổ khí. Y học hiện đại đã nghiên cứu và chứng minh rằng, hoàng kỳ có tác dụng tăng cường sức đề kháng cho cơ thể, làm chậm sự lão hóa của tế bào và có tác dụng ngăn ngừa oxy hóa. Những công hiệu này của hoàng kỳ có mối liên hệ mật thiết với những nguyên tố vi lượng có trong nó, nguyên tố selenium có trong hoàng kỳ chủ yếu là hấp thu từ đất. Do vậy, chất đất nơi hoàng kỳ sinh trưởng quyết định tính chất của nó. Từ xưa đến nay, người ta vẫn cho rằng, hoàng kỳ ở Thái Nguyên, Sơn Tây là loại có chất lượng tốt nhất, sau nó là hoàng kỳ của núi Ngũ Đài. Trong thành phần đất ở những khu vực này đều có chứa nguyên tố selenium. Tuy nhiên, những năm gần đây đã xảy ra tình trạng mất cân bằng sinh thái, dẫn đến chất lượng của hoàng kỷ bị giảm xuống.

Trong lâm sàng, hoàng kỳ ngoài tác dụng bổ hư, còn có nhiều ứng dụng rộng rãi khác như:

  1. Trị bệnh trúng phong do khí hư huyết trệ, bán thân bất toại, chân tay tê dại, thiếu máu lên não.
  2. Bổ khí, ôn dương, trị những bệnh về tỳ, vị, toàn thân uể oải, ăn ít, đi ngoài phân lỏng.
  3. Trị chứng chảy máu cam, tiểu ra máu, băng huyết, ban xuất huyết.
  4. Trị chứng tiêu chảy, kiết lỵ, bệnh trĩ, sa nội tạng, sinh non do trung khí, thiếu hụt nghiêm trọng.
  5. Bổ phế, tăng sức đề kháng, trị ho, hen suyễn, ra mồ hôi trộm, khí hư nhược.
  6. Lợi tiểu, tiêu phù.
  7. Trị bệnh tiêu khát.
  8. Có thể trị những vết thương lở loét.
  9. Trị bệnh bạch trọc.
  10. Là vị thuốc có thể ngăn ngừa bệnh ung thư, không gây ra những tác dụng phụ. Mặc dù hiện này hoàng kỳ trở thành vị thuốc Đông y được ứng dụng lâm sang rộng rãi, nhưng vẫn phải chú ý đến những điều kiên kỵ khi sử dụng. Bởi vì, hoàng kỳ làm tăng dương trợ hỏa, vì thế người có tà khí vượng, không ra mồ hôi, ứ trệ do thấp khí, chán ăn, dương can, thì không nên dung.

Phương thuốc tham khảo

Trị chứng tiểu tiện bí: lấy 6g hoàng kỳ, thêm 480ml nước đun lấy 240ml, uống khi thuốc còn nóng. Trẻ nhỏ chỉ uống một nửa.

Trị hoàng đản do tửu đởm (sau khi uống rượu gặp lạnh, trên người xuất hiện vết đỏ, đen và vàng): hoàng kỳ 62g, mộc lan 31g. 2 loại thuốc này tán nhỏ, mỗi lần uống 1 ít, ngày uống 3 lần, uống cùng với rượu.

Trị chứng táo bón ở người già: hoàng kỳ, trần bì, mỗi loại 15.6g tán nhỏ, đại ma tử 15g đem giã nát, trộn cùng với nước thành dạng hồ sắc đến khi cạn một nửa. Sau đó thêm 15ml mật ong rồi đun một lần nữa, cho hoàng kỳ, trần bì đã xay nhỏ vào trộn đều rồi uống, uống 2 thang là có thể khỏi và cũng có thể uống thường xuyên.

Trị chứng tiểu ra máu hoặc nước tiểu lẫn máu: hoàng kỳ, hoàng liên tán nhỏ, trộn với nước rồi nặn thành viên bằng hạt đậu xanh, mỗi lần uống 30 viên.

Trị chứng tiểu ít: hoàng kỳ, nhân sâm nghiền nhỏ. Lấy vài lát củ cải, thêm một ít mật ong rồi sao qua. Sau đó tán nhỏ, uống với nước muối dưa chua.

Trị chứng ho ra máu: lấy 7.8g hoàng kỳ, 15g bèo tấm tím. 2 vị thuốc trên tán nhỏ ra, mỗi lần uống 3g với nước gừng mật ong.

Trị chứng ho ra máu, ho khan: lấy 125g hoàng kỳ, 31g cam thảo. 2 vị thuốc trên tán nhỏ, mỗi lần uống 6g cùng với nước sôi.

Trị viêm phổi lở loét: lấy 62g hoàng kỳ tán nhỏ, mỗi lần lấy 6g đun thành nước uống, mỗi ngày có thể uống 3 – 4 lần.

Trị âm đạo ẩm ướt, ngứa ngáy: hoàng kỳ tán nhỏ (đã sao cùng rượu) rồi hấp với tim lợn, ăn sẽ rất có hiệu quả.

BÌNH LUẬN

Please enter your comment!
Please enter your name here