Qua lâu căn

0
207
views

Quá lâu hay còn gọi là lâu căn là loại cỏ dây leo sống lâu năm thuộc nhóm thực vật họ bầu bí. Quá lâu căn là rễ cái phình to của cây qua lâu, còn gọi là bạch dược, thiên hoa phấn, thụy tuyết. Có màu trắng tinh, nhiều bột, thân to tròn, thu hái khi củ còn non là tốt nhất.

Qua lâu còn gọi là địa lâu, rễ có vị đắng, tính hàn. Có công dụng tiêu khát, trị chứng tức ngực, sốt cao, có thể bổ ích trung khí, chữa các triệu chứng mang tính suy nhược do trung khí thiếu hụt gây nên, còn có công dụng tăng cường gân cốt.

Qua lâu căn quy về phế kinh, vị kinh có công hiệu thanh nhiệt hóa đờm, dưỡng vị sinh tân, lợi khí nhẹ ngực, tiêu sưng tán kết, nhuận tràng thông tiện. Có thể chữa ho do đờm nhiệt, tức ngực, đờm khí tích tụ, có tác dụng thanh nhiệt, hóa đờm nhuận phế, phế nhiệt phế táo, ho ra máu, mụn nhọt, lở loét (như viêm vú, áp xe phổi, viêm ruột thừa) thời kỳ đầu và táo bón. Trong Bản kinh chép qua lâu căn có thể “tục tuyệt thương”, tức là có thể chữa chứng tổn thương gân cốt do ngã. Trong lâm sàng đã chứng minh rõ điều này. Trong Bản thảo cương mục có ghi: qua lâu căn còn có thể chữa “thông nguyệt thủy”, “chữa nhau thai không rụng”. Dân gian thường dùng nó làm thuốc phá thai. Y học hiện đại đã nghiên cứu và chứng minh, qua lâu căn làm tổn thương các tế bào nuôi dưỡng nhau thai, cho nên một số vị thuốc bào chế của nó có thể gây đọa thai. Đối với thai chết lưu dừng qua lâu căn có công hiệu đẩy thai tốt.

Toàn bộ thành phần của cây qua lâu đều có giá trị làm thuốc. Quả qua lâu có thể thanh nhiệt hóa đờm, lợi khí, là vị thuốc thường dùng để chữa phế nhiệt táo và ho, nó còn có thể dùng để chữa đau sườn, tức ngực, đau vùng thắt lưng. Qua lâu căn chủ yếu dùng để hoạt tràng thông tiện, có công hiệu nổi bật đối với chứng ruột khô táo, đại tiện phân rắn. Vì thân, lá qua lâu có công dụng thanh nhiệt. Vào mùa hè nóng nực mà uống nước qua lâu có thể giúp tinh thần khỏe mạnh, sức lực dồi dào và tránh được các bệnh liên quan đến thời tiết nóng nực.

Trong lâm sàng hiện đại, qua lâu được ứng dụng rộng rãi vào nhiều lĩnh vực. Nếu dùng qua lâu, giới bạch chế thành thuốc viên có thể chữa được các bệnh về động mạch vành; từ qua lâu người ta chiết xuất protein chế thành thuốc tiêm hay các sản phẩm protein tinh chế từ qua lâu, có thể trị chứng chửa trứng ác tính, ung thư nhau thai.

Phương thuốc tham khảo

Trị ho khan không dứt: qua lâu chín giã nát, thêm mật ong và 3g phèn trắng, đun cô đặc thành cao, ngâm nuốt nước.

Trị ho hen có đờm: qua lâu 2 củ, phèn (miếng to như quả táo) cùng đốt lên, nghiền mịn, lấy củ cải chín chấm ăn.

Trị ho có đờm, kinh nguyệt không đều, gầy yếu ở nữ giới: hạt qua lâu 31g, thanh đại, hương phụ mỗi loại 46g. Hỗn hợp trên nghiền nhỏ trộn đều với mật ong, cho vào miệng ngậm.

Trị bệnh hoàng đản ở trẻ nhỏ: qua lâu sấy khô. Mỗi lần lấy 3g, cho thêm 120ml nước nấu còn 7 phần, uống trước khi đi ngủ, canh 5 tiêu chảy ra chất màu vàng tức là đã có hiệu quả.

Trị tiểu tiện khó, trướng bụng: qua lâu sấy qua, nghiền nhỏ. Mỗi lần uóng 6g với rượu nóng, uống đến khi khỏi bệnh thì dừng.

Trị nôn ra máu không cầm: trát bùn vào qua lâu, nướng đen bên ngoài, lấy qua lâu nghiền nhỏ. Mỗi lần uống 9g với cháo gạo nếp, ngày uống 2 lần.

Trị tràng phong, đi ngoài ra máu: qua lâu 1 củ (nướng thành tro), bột đậu đỏ 15.6g. Hỗn hợp trên nghiền nhỏ. Mỗi lần uống 3g với rượu khi đói.

Trị sưng đau cổ họng, không nói được: qua lâu bì, bạch cương tằm (rang), cam thảo, mỗi loại 7.8g. Hỗn hợp trên nghiền nhỏ, mỗi lần uống 0.9g với nước gừng. Ngày uống 2 lần. Hoặc dùng vải bọc lại rồi ngậm.

Trị bỏng rạ: qua lâu 1-2 củ, giã nhỏ, ngâm rượu 1 đêm, uống nóng với rượu.

Trị bệnh nhiệt ở trẻ nhỏ: bột qua lâu căn 1.5g, uống với sữa.

Trị mụn nước, lở loét do thấp nhiệt: qua lâu căn, hoạt thạch, mỗi loại một lượng thích hợp nghiền nhỏ, hòa với nước dùng để bôi.

Trị vết thương sưng tấy: qua lâu căn giã nát bôi lên chỗ bị thương, băng kín lại, đến khi giảm sưng tấy, hết đau thì ngừng bôi thuốc.

BÌNH LUẬN

Please enter your comment!
Please enter your name here