Thái nhất dư lương

0
216
views

Thái nhất dư lương là một loại khoáng vật Đông dược, có kết cấu dạng hộp xiên. Bề ngoài có màu nâu đỏ, màu nâu xám hoặc nâu nhạt, phần lớn là lồi lõm hoặc có bột vàng phủ lên, mặt cắt đa số có màu nâu đậm và các vân xen kẻ màu nâu nhạt hoặc vàng nhạt.

Thần Nông bản thảo kinh có viết: thái nhất dư lương vị ngọt, tính bình. Chủ trị bệnh hen phế quản, tức ngực, u nang tử cung, tụ huyết khí gây ra rong kinh, tiều dầm, có thể tiêu trừ các bệnh phong tà. Người bệnh uống trong thời gian dài có thể tăng cường sức đề kháng, chống lại các bệnh do thời tiết khắc nghiệt, làm giảm cảm giác đói, giúp cơ thể nhanh nhẹn, hoạt bát. Thái nhất dư lương cũng được gọi là thạch não, thường thấy ở trong hang sâu nơi có dòng nước chảy ở 2 ngọn núi.

Bản kinh cho rằng: thái nhất dư lương đứng sau vũ dư lương, nhưng thuộc về thái y dư lương. Vậy, thái nhất dư lương rốt cuộc là loại thuốc gì? Từ xưa đến nay vẫn chưa có 1 định nghĩa nào cụ thể. Theo nhà Y học Đào Hoằng Cảnh thời Nam Bắc triều nói rằng: “Cổ xưa có 2 loại là thái nhất dư lương và vũ dư lương, phương pháp trị liệu giống nhau, mà ngày nay chỉ có vũ dư lương, chưa hề biết thái nhất”. Qua đó, có thể thấy ông nhận định: thái nhất dư lương và vũ dư lương là 2 loại thuốc khác nhau. Nhưng Tô Cung thời nhà Đường lại cho rằng: “Thái nhất dư lương và vũ dư lương là 1 loại thuốc, chỉ có điều là tinh khô khác nhau”. Ông cho rằng, loại có chất tinh mịn là thái nhất dư lương, còn chất to thô thì gọi là vũ dư lương. Lý Thời Trân thời Minh lại cho rằng: sinh trưởng ở hồ đầm gọi là vũ dư lương, còn sinh trưởng ở trên núi gọi là thái nhất dư lương. Ông còn nói có một loại gọi là “thạch trung hoàng”, tức là loại thuốc có dịch thể màu vàng khi chưa hình thành vũ dư lương. “Thạch trung hoàng” tính nhiệt cao, chỉ cần có nó tồn tại thì băng tuyết tích tụ ở vũ dư lương sẽ tan chảy. Ông cũng cho rằng, chất lượng vũ dư lương cao hơn thái nhất dư lương. Tính vị, công dụng của “vũ dư lương và thạch trung hoàng thủy là như nhau, nhưng khi đi vào thuốc có sự khác nhau về chất tinh và thô”.

Mặc dù mối quan hệ giữa thái nhất dư lương và vũ dư lương cho đến nay vẫn còn nhiều ý kiến khác nhau giữa các nhà Y học, nhưng công hiệu của chúng điều được đánh giá như nhau. Như công dụng chủ trị các bệnh: hen phế quản, u nang tử cung, tắc kinh. Ngoài ra, còn có tác dụng trị bệnh tiêu chảy, kiết lỵ lâu ngày, xuất huyết tử cung và ra khí hư quá nhiều.

BÌNH LUẬN

Please enter your comment!
Please enter your name here