Xạ hương

0
652
views
xa huong

xa huongXạ hương là một chất đặc lổn nhổn được lấy từ túi xạ của cầy hương giống đực trưởng thành trong thời kỳ phát dục. Từ trong túi thơm phần giữa rốn và âm kinh tiết ra một chất dầu đặc có mùi thơm màu xám đậm hình trạng như mỡ.

Bản kinh có viết: xạ hương vị đắng, tính ôn. Công hiệu chủ yếu là phòng ngừa nhứng tác nhân gây hại trong môi trường xâm nhập vào cơ thể dẫn đến bệnh tật. Trong đó, bao gồm cả những bệnh truyền nhiễm ác tính và những bệnh không rõ nguồn gốc, nguyền nhân; có thể điều trị chứng khí nóng trong mùa hè xâm nhập vào cơ thể đột nhiên phát bệnh sốt rét; tiêu trừ bệnh động kinh, diệt các loài ký sinh trùng. Thường xuyên sử dụng trong thời gian dài có thể tiêu trừ các loại khí của tà bệnh, khiến cho tinh thần an định.

Người xưa phân xạ hương thành 3 loại: loại thứ nhất là di hương, đó là loại hương do con xạ (cầy) hương tiết ra, loại này cực hiếm, giá trị có thể sánh với minh châu. Loại thứ hai là tề hương, loài này chỉ khi bắt giết mới có được. Loại thứ ba là tâm kết hương, tức là khi cầy hương gặp phải mãnh thú đuổi, nó kinh động sợ hãi, bỏ chạy mà trượt ngã chết đi mà lấy được. Trong sách Đàm uyển có ghi chép: “Ở núi Thương Nhữ có rất nhiều xạ hương. Bản tính của chúng là yêu quý và bảo vệ rốn. Nếu người truy đuổi quá dữ dội, khi đuổi đến vách núi, nó sẽ dùng móng vuốt làm rách túi thơm (hương nang) của mình, rồi nhảy xuống vực mà chết. Sau khi chết vẫn quắp 4 chân lại để bảo vệ túi rốn của mình”.

Từ xưa đến nay, xạ hương vẫn luôn được xem là vị thuốc Đông y và hương liệu cực kỳ quý hiếm. Người xưa xem xạ hương là thần phẩm, dùng nó để “khứ ác trừ tà”, xạ hương cùng với những vật phẩm quý hiếm khác chỉ được dùng trong cung đình. Khi làm hương liệu thì xạ hương được liệt vào loại đứng đầu trong 4 loại hương liệu động vật (bao gồm linh miêu hương, hải ly hương, long diên hương). Công hiệu trị liệu chủ yếu của xạ hương là: khai khiếu, trừ uế, thông lạc, tán ứ. Trong Bản thảo kinh sớ có viết: “Hương thơm của xạ hương rất mãnh liệt, là vị thuốc hàng đầu để thông quan lợi khiếu”. Ngày nay, khi phân tích dược tính của xạ hương cũng đã chứng minh thành phần chủ yếu của nó là muscone (C16H30O), là một loại hương liệu cực kỳ quý giá. Đó cũng là nguyên nhân chủ yếu về tác dụng hoạt huyết thông lạc, khai khiếu của xạ hương.

Những ứng dụng của xạ hương trong lâm sàng hiện đại cho thấy ở những công dụng sau: khai khiếu tỉnh não, tán ứ hoạt huyết, tiêu trừ các loại mụn mủ, trợ sinh, giảm các triệu chứng tê bì, thông dương. Vì xạ hương có tác dụng mạnh trong việc khai khiếu thông bế, cho nên nó là dược phẩm chủ yếu trong việc phục hồi sự hoạt động của trí não, có tác dụng điều trị các chứng trúng phong, động kinh, tinh thần bất an. Cũng vì xạ hương có tác dụng tốt trong việc thông lạc hoạt huyết, cho nên nó giúp tán ứ ngừa đau, còn được dùng để thông tâm kinh, trị chứng ứ huyết, kết u máu trong bụng của phụ nữ, đau bụng sau khi sinh, vết thương do bị ngã. Ngoài ra, xạ hương còn có công dụng trợ sinh, ra thai chết lưu hoặc nhau thai không ra. Do vậy, phụ nữ mang thai không nên dùng xạ hương. Ngày nay, xạ hương được chế thành dạng viên nén, thuốc tiêm, dùng để điều trị bệnh động mạch vành, xạ hương còn được xem là một trong những nguyên liệu chủ yếu để điều trị bệnh tim, có tác dụng tốt đối với các chứng đau thắt cơ tim, đặc biệt xạ hương còn được dùng để điều trị các khối u và chứng tê liệt ở trẻ nhỏ.

Phương thuốc tham khảo

Trị trúng phong bất tỉnh: lấy xạ hương 6g nghiền nhỏ, thêm 62g dầu thanh, quấy đều rồi nhỏ giọt vào miệng, người bệnh có thể tự tỉnh lại.

Trị tỳ sưng: xạ hương 0.3g, bột quế tươi 31g. 2 vị thuốc trên trộn đều cùng nước cơm rồi nặn thành viên bằng hạt đậu xanh. Người lớn dùng 15 viên, trẻ nhỏ dùng 7 viên, đều dùng nước sôi để uống.

Trị đau nửa đầu: xạ hương 1.5g, bột bồ kết 3g. Các vị thuốc trên bọc trong giấy mỏng, đặt lên vị trí đau ở đầu ngoài rồi dùng vải quấn muối rang nóng chườm vùng bị đau. Khi muối lạnh lại thay, làm như vậy vài lần bệnh sẽ không còn tái phát.

Trợ sinh, dễ đẻ: lấy xạ hương 3g, nghiền nhỏ rồi uống cùng với nước. Phương thuốc khác: xạ hương 3g, chao 31g. Các vị thuốc trên sao khô rồi nghiền nhỏ, lấy quả cân nghiền vụn, dùng 6g với rượu, thai nhi có thể ra ngay.

Trị bệnh trĩ, mụn độc sưng tấy: lấy xạ hương, dương môn tử, muối, trộn đều rồi bôi lên vùng bị bệnh, làm như vậy 3 lần có thể khỏi bệnh.

Trị trướng khí vùng rừng núi: dùng nước uống với 0.9g xạ hương, có thể lập tức giải trừ khí độc ra khỏi cơ thể.

(Tài liệu dẫn: Thần Nông bản thảo kinh – Đào Ẩn Tích – Chu Tước Nhi dịch)

BÌNH LUẬN

Please enter your comment!
Please enter your name here